İranlı Yazar Sara Ebadi – Mit ve Acının Kalbinden Yükselen Modern Bir Kadın Sesi

İranlı yazar Sara Ebadi : Gerçek ile hayal arasındaki sınırın her geçen gün daha da inceldiği bir dünyada, mitlerden, yaralardan ve kadınların içsel anlatılarından söz eden bir şair ve yazarın sesi her zamankinden daha duyulabilir.

Şair, yazar ve mitoloji araştırmacısı olan İranlı yazar Sara Ebadi, çok katmanlı ve derin bakışıyla çağdaş İran edebiyatında ve sınırlarının ötesinde kendine özgü bir yol açmış bir isim. “Leylaç Aşk”tan “Kadın Yaratıcısına And Olsun”a uzanan eserleri; şiir, felsefe ve psikolojinin iç içe geçtiği; Doğulu kadın, aşk ve sürgün üzerine yeni bir perspektif sunuyor.

İzmirTimes ile gerçekleştirdiği samimi söyleşide; yazmaktan, sansürden, göçten ve günümüz dünyasında kadın olmanın anlamından bahsediyor.

İranlı Yazar Sara Ebadi ile Söyleşi

İzmirTimes: Sara, pek çok okur seni mit ile gerçeklik, şiir ile psikoloji arasında gidip gelen bir yazar olarak tanıyor. Bu yol senin için nerede ve nasıl başladı?

Sara Ebadi: Bir süre sonra yazarken şunu fark ettim: Sadece poetik konuşmak, bir hikâyenin kahramanını ortaya çıkarmıyor. Karanlığın içinde bir insanın nasıl şiirsel bir şekilde yaşayabildiğini görmek gerekiyor. Bana göre işte tam da bu, sıradan bir insanı bir mite dönüştürüyor.

İzmirTimes: Eserlerinde kadın yalnızca kahraman değil; aynı zamanda anlatıcı ve anlamın arayıcısı. “Kadın Yaratıcısına And Olsun” oldukça cesur bir isim. Bu kitabı İran dışında yayımlamaya nasıl karar verdin?

Sara Ebadi: Kitabımın yayımlanma sürecinin “Kadın, Yaşam, Özgürlük” hareketiyle aynı döneme denk gelmesi, kadınların bağımsızlığıyla ilgili bir kitabın izin sürecinde hassasiyetleri artırdı ve kitap uzun süre yasaklı kaldı. Şimdi herkesin erişimine açık olmasından dolayı mutluyum.

İzmirTimes: Senin kadın bakışın hem felsefi hem duygusal; sanki her kadının içinde bir mit saklı. Yazmak senin için kültürel zincirlerden bir kurtuluş sayılabilir mi?

Sara Ebadi: Evet, çok güzel ifade ettiniz. Kadın sadece bedenen yaratıcı değil, ruhunda ve zihninde de aynı yaratıcı gücü taşıyor. Yazmak benim için karanlık günlerimin ışığıdır.

İzmirTimes: “Saçlı’nın Tehlikeli İtirafları” romanında anlatıcının zihni psikolojik ve şiirsel bir atmosferde ilerliyor. Karakterlerini yaratırken psikolojiden ne kadar etkilendin?

Sara Ebadi: Karakterler her zaman vardır ve hikâyeleri onlar doğurur. Psikoloji ise bana, olaylara ve insanların davranışlarına daha gerçekçi bir bakış açısı kazandırdı.

İzmirTimes: İlk görsel çalışman “Mavi Kelebekler” kısa filmin oldu. Şiir ile görsel anlatımı nasıl bir araya getirdin? Sinemaya tekrar dönmeyi düşünüyor musun?

Sara Ebadi: Evet, sinema benim için her zaman hem cazip hem de çok sevdiğim bir alan oldu. Yazdığım ve hazır durumda olan birkaç senaryo var; onlar için bazı planlarım bulunuyor.

İzmirTimes: Pek çok İranlı yazar göç ettikten sonra bir tür dil boşluğu yaşıyor. Senin için Farsça, göçte ne ifade ediyor? Hâlâ aynı tutku ve duygu yoğunluğuyla yazıyor musun?

Sara Ebadi: Bana göre dil, insanın icat ettiği ve kendini ifade etmek için kullandığı bir araçtır. Ama hikâyeler ve duygular insanın özünde zaten var olan şeylerdir.

İzmirTimes: Eğer yazarlık dünyanı tanımlamak için üç kelime seçmen gerekse bu kelimeler neler olurdu?

Sara Ebadi: Varlık, düşüş, kurtuluş.

İzmirTimes: Son olarak, İran’daki genç kadın yazarlara bir mesaj göndermek istesen ne söylersin?

Sara Ebadi: Engellerin gerçek olduğunu ve onları aşmanın emek ile acı gerektirdiğini her zaman bilmek gerekir; fakat hiçbir şey imkânsız değildir.

Son Not

İranlı Yazar Sara Ebadi, dürüst ve cesur bakışıyla edebiyat ile mitolojinin sınırında duruyor; burada kadın artık bir sembol değil, anlatının bizzat yaratıcısıdır.
Eserleri kadın, aşk ve özgürlük kavramlarını yeniden düşünmeye davet eden güçlü bir çağrıdır.