Erkekler (Eril) ve Bayanların (Dişil) Arketipler | Astroloji Bilimi

Arketip Nedir? (Editörün Önsözü)

Arketip: Eril ve dişil arketipler; kültürde, edebiyatta ve psikolojide insan kişiliklerini ve davranışlarını tanımlamak için kullanılan birincil modeller veya örneklerdir. İsviçreli psikolog Carl Jung, arketip kavramını “kolektif bilinçdışı” teorisinin bir parçası olarak geliştirdi. Jung, arketiplerin insan deneyimindeki derin ve temel kalıpları temsil ettiğine ve tarih boyunca tüm kültürlerde tekrarlandığına inanıyordu.

Dişil Arketipler Örnek

1. Anne Arketipi (The Mother): Bakım, besleme ve yaşam yaratma sembolü. Bu arketip, farklı kültürlerde “Toprak Ana” veya anaç figürler gibi çeşitli biçimlerde karşımıza çıkar.
2. Genç Kız Arketipi (The Maiden): Saflık, gençlik ve potansiyel sembolü. Genç kız genellikle enerji, cazibe ve yeni başlangıçlarla ilişkilendirilir.
3. Cadı Arketipi (The Witch): Güç, bağımsızlık ve gizli ya da yasak bilginin temsilcisi. Bu arketip hem olumlu hem de olumsuz şekillerde tezahür edebilir.
4. Kraliçe Arketipi (The Queen): Güç, kontrol ve sorumluluğun ifadesi. Kraliçe anaç, adil veya baskın olabilir.

Eril Arketipler Örnek

1. Kral Arketipi (The King): Güç, sorumluluk ve güven sembolü. Kral, toplumun lideri ve koruyucusu olarak görülür.
2. Savaşçı Arketipi (The Warrior): Güç, cesaret ve bağlılığın temsilcisi. Savaşçı, değerlerini savunmak ve sevdiklerini korumak için mücadele eder.
3. Aşık Arketipi (The Lover): Tutku, duygu ve başkalarıyla kurulan derin bağın ifadesi. Bu arketip güzellik, haz ve empati peşindedir.
4. Büyücü Arketipi (The Magician): Bilgi, dönüşüm ve değişim yaratma gücü sembolü. Büyücü, sorunları çözmek için yenilikçi yollar sunabilir.

Bu arketiplerin her biri farklı bireylerde ve koşullarda ortaya çıkabilir; çoğu zaman bir kişi birden fazla arketipin kombinasyonu olabilir. Kültürde, edebiyatta ve sinemada arketiplerin kullanılması, çevremizdeki dünyayla daha derin bağlar kurmamıza, kendimizi ve başkalarını daha iyi anlamamıza olanak tanır.

Astroloji Bilimine Göre Kişilerin Kişilik Psikolojisi

Yazar: Mitra Zare

İnsanoğlu her zaman bir dizi hikaye aracılığıyla ve farklı yollarla kendi bakış açısını, görüşlerini ve yaşam öyküsünü gelecek nesillere miras bırakmaya çalışmıştır. Bu ihtiyaç, insanın içsel ve fıtri bir dürtüsü olan “ölümsüzlük” ihtiyacından kaynaklanmaktadır.

İnsanlık hikayesi; sanat eserlerine, vazolara, tablolara, heykellere kazınarak, şiirlerde ve edebi eserlerde kahramanlar yaratılarak ve nar, tavus kuşu, buğday başağı gibi çeşitli sembollerle ifade edilmiştir. Ancak benim burada ele almak istediğim konu; Yunan, Roma ve İran gibi tüm büyük medeniyetlerden günümüze kalan ve “insani kusurlarıyla ölümlü insanların kaderine hükmeden tanrılar” sloganıyla anılan tanrılar ve tanrıçalardır. Mitolojik efsanelere değinmeden önce, insanın yeryüzünde yaratılmasıyla ortaya çıkan ilk miti ele alacağım.

Mitolojiler, medeniyet tarihinde rehberlik etmek ve mesaj iletmek amacıyla oluşmuştur. İnsan, konuşma ve yaratma yetisiyle donatılmış tek varlık olduğu için, zihninin farklı dünyalarında gezinebilir ve yaratıcısının çeşitli vasıflarını farklı temalar ve hikayeler içine sığdırabilir. Tıpkı farklı bireylerin varlığında Tanrı’nın arketipini, kişiliğini ve özelliklerini taşıması gibi; Tanrı’nın her ismi kendine has bir enerji taşır. Birçok kutsal mesajda Tanrı’nın “Bağışlayıcı”dan “Kadir” ve “Kahhar”a kadar uzanan çeşitli isimlerine tanık oluruz.

Aşağıda, psikoloji ve astroloji bilimi açısından her bireyin kişiliğindeki farklı mitleri detaylıca inceleyeceğiz.

Dişil Arketipler

Lilith Arketipi: Adem’in İlk Eşi

Lilith, isteklerine ulaşmak için her şeyi yapabilecek bir karakterdir; Havva’yı kandırmak için yılan kılığına girmiştir.

Lilith Arketipi Özellikleri

• İsyankar
• Başkaldıran
• İtaatsiz

Lilith Efsanesi Lilith, astrolojide ağır bir enerjiye sahiptir; Ay’ın karanlık yüzüdür ve haritanın neresinde yer alırsa oraya karanlık enerji, korku ve travma bırakır. Lilith’in sahip olduğu özellikler, yaratılan ilk kadın ünvanına sahip böyle bir karakterle doğrudan bağlantılıdır. Havva yaratılmadan önce Adem’in başka bir eşi vardı ve onunla birlikte Aden Bahçesi’ne ayak basmıştı; ancak hiçbir zaman tam bir uyum içinde olmadılar.

Leydi Lilith, özgürlüğe kavuşmak ve isteklerini elde etmek için her şeyi yapan bir karakterdir. İsyankardır ve boyun eğmez. Lilith kendisinin kontrol edilmesine izin vermiyordu. Onu kontrol etmeye çalışan Adem yoruldu. Adem’e kin besleyen İblis, gizlice Lilith’in yanına giderek onu kaçmaya teşvik etti. Değişken bir karaktere sahip olan Lilith, onunla beraber cenneti terk ederek İblis’in yaşadığı yer olan Kızıldeniz’e gitti. İblis’i ateşten yaratılmış ve kendisinden üstün gördüğü için ona teslim oldu ve bu birliktelikten “şeytan çocuklar” ve “vampirler” olarak bilinen yüzlerce çocuk doğdu.

Havva’nın Yaratılışı ve Cennetten Kovulma

Büyük Günah

Lilith’in cennetten kaçışından sonra Tanrı, Adem için Havva adında başka bir eş yarattı. Havva, Adem’e çok itaatkardı ve kendini tamamen ona adıyordu. Adem’in yeniden evlendiği haberi Lilith’in kulağına gitti. Öfkelenen Lilith, yılan kılığına girerek cennete sızdı ve Havva’yı kandırarak yasak meyveyi yemesini sağladı. Böylece cennetten kovuldular ve dünyaya sürgün edildiler. Böylece ilk insanın yaratılışıyla başlayan ilk hikayeden itibaren, evrenin dişil kısmı ikiye bölünmüş oldu:

İtaatkar/uysal kadın ve asi/isyankar kadın. Bu, gelecek çağlardaki mitlerin, tanrıçaların ve “İzebanuvân”ların yaratılmasının başlangıcı oldu.

Farklı mitlerin oluşmasıyla, her medeniyet bir diğerinden bu figürleri yeni isimlerle ödünç almış ve öğretilerini onlar aracılığıyla aktarmıştır.

Antik Mitlerin ve Tanrıların Psikolojik Analizi

Kişilik Arketipinin Belirlenmesi

Araştırmacılar, farklı ekolleri, siyasi ve dini etkileri anlamak ve mitlerin kendisini kavramak için mitolojiyi incelerler. Psikoloji biliminde de mitleri tanımak, insanların davranış kalıplarını bulmak ve daha kolay tanımak için uygun kodlar elde edilmesine yardımcı olur. Burada önce Yunan mitlerini tanıyacağız, ardından sonraki bölümlerde bu bilgiyi psikoloji alanına ve kişilik tipi analizine taşıyarak yorumlayacağız.

Günümüzde Yunan mitleri öncelikle Yunan edebiyatından, yani Homeros’un Truva Savaşı’na odaklanan İlyada ve Odysseia destanlarından gelmektedir.

Yunan Mitolojisi

Yunan mitolojisinde Gaia, en temel ve en eski tanrılardan biridir. Gaia, Khaos’tan (yaratılış öncesi boşluk ve karmaşa) doğan sabırlı ve cömert bir annedir. Uranos’u (cennet veya gökyüzü) doğurmuş ve ardından aşk tanrısı Eros’un etkisiyle onun eşi olmuştur.

Gaia Arketipi

• Sabırlı anne
• Cömert

Yeryüzü krallığı üç güç arasında paylaşılmıştır: Zeus (Gök ve yer tanrısı), Poseidon (Denizler ve okyanuslar tanrısı) ve Hades (Yeraltı dünyasının tanrısı). Rhea, tüm tanrıların annesi olarak bilinir. Gaia ve Uranos’un çocuğu, Kronos’un eşidir; Demeter, Hades, Hestia, Hera, Poseidon ve Zeus’un annesidir. Kronos, tahtını kaybetme korkusuyla her bir çocuğunu yutuyordu; ancak Rhea, Zeus doğduğunda çocuğunun yutulmasını önlemek için Gaia’dan yardım istedi.

Hera, güç hanımı, kadınların koruyucusu ve gökyüzünün kraliçesiydi; bir mağarada doğmuştu. Güzelliği kardeşinin kulağına gitti ve adasına seyahat etti. Zeus, bir bakışta kız kardeşine aşık oldu, bu yüzden kendisini bir kumruya dönüştürdü ve havayı o kadar kötü ve soğuk hale getirdi ki Hera küçük kuşa acıyıp onu kucağına aldı. O anda Zeus gerçek formuna döndü ve evlendiler. Ancak Zeus’un çapkınlıkları Hera’yı öfkelendirdi; Hera, Zeus’tan intikam almak için Tatar tanrıları, Gaia ve mitolojik bir canavar olan Typhon’un yardımıyla planlar yaptı. Hera çok güçlü bir tanrıçaydı, Zeus’a bile karşı dururdu. Diğer yandan Zeus da Athena’ya hamile olan diğer eşi Elara’yı denizde sakladı.

Demeter Arketipi (Bereket Tanrıçası)

Demeter; toprak bereketinin, tahılların ve ekmeğin tanrıçasıdır. Kronos ve Rhea’nın kızıdır; kardeşi Zeus’tan, yeraltı dünyasının tanrıçası olan Persephone adında bir kızı olmuştur. Demeter, toplumsal planlama tanrıçasıdır; göçebe hayatına son vermek için ekme ve biçme sanatını öğretmiştir. Hades, ölülerin ve yeraltı dünyasının hükümdarıdır. O aslında Plüton gezegenidir; kardeşleriyle yaptığı çekilişte en kötü payı, yani yeraltı dünyasının yönetimini kazanmıştır.

Hades Persephone’yi kaçırdığında, Demeter kızının geri dönmesi için çok çabaladı; sonunda Hades, Persephone’yi geri vermeyi kabul etti. Antik sanat eserlerinde Demeter; elinde buğday başağı, başında çiçekten bir taç olan ciddi bir kadın olarak tasvir edilir.

Hestia Arketipi (Bakire Tanrıça)

• Nazik
• Mütevazı
• Başörtülü (Vakarlı) Hestia; ev, aile ocağı ve mimari tanrıçasıydı. Aile için ekmek pişirmek ve yemek hazırlamakla görevliydi. Tüm aile törenlerinde onun için bir kurban sunulurdu. Hestia; nazik, mütevazı ve örtülü bir hanımefendi olarak tasvir edilir.

Poseidon Arketipi

Antik Yunan’ın en önemli tanrılarından biri olan Poseidon; tatlı ve tuzlu suların, denizlerin, nehirlerin, sellerin, kuraklığın, depremlerin ve atların tanrısıdır. Kelime anlamı “Yerin Efendisi” veya “Yerin Kocası”dır.

Zeus Arketipi

• Yalan, sözünden dönme ve ihanet onu aşırı öfkelendirir. Zeus, tanrıların kralı, tüm tapınakların hükümdarı, parlayan gökyüzü ve fırtına tanrısıdır.

Kronos, çocuklarından biri tarafından devrileceğini duyduğu için çocuklarını yutuyordu. Ancak altıncı çocuk olan Zeus, Rhea ve Gaia tarafından kurtarıldı ve sonunda babasını devirdi.

Artemis Arketipi

• Bekaret sembolü
• Avcı hanım
• Bereket ve doğurganlık hanımı Artemis; av, vahşi doğa, bekaret, ay ve bereket tanrıçasıdır; Leto ve Zeus’un kızı, müzik tanrısı Apollon’un ikizidir.

Bu mitlerin çoğu çeşitli gezegenlerin özellikleriyle örtüşmektedir. Örneğin Jüpiter (Hürmüz) tanrıların kralı Zeus ile; Venüs (Zühre/Nahid) aşk ve güzellik tanrıçası Afrodit ile; Mars (Behram) ise savaşın yiğit tanrısı Ares (Eris) ile ilişkilidir.

Ares ve Afrodit’in birlikteliği birçok sorunu beraberinde getirdi. Tanrıların babası Zeus, Afrodit’i Hephaistos’a söz vermişti ama Afrodit gönlünde Ares’in aşkını besliyordu. Bir gün Afrodit, Hephaistos’un yokluğunda Ares’i saraya davet etti ancak güneş tanrısı Helios sırlarını duyup Hephaistos’a haber verdi. Hephaistos yatağının etrafına görünmez bir ağ örüp oradan ayrıldı. Gece Ares geldiğinde yatağa girdiler ve görünmez ağ onları hapsetti. Hephaistos diğer tanrıları bu utancı görmeleri için çağırdı ancak Poseidon’un araya girmesiyle Ares serbest bırakıldı.

Hera Arketipi

• Gençliklerinden beri evliliğe meyillidirler.
• 7-8 yaşlarında erkeklerle arkadaşlık deneyimi yaşayabilirler.
• Gelenek ve göreneklere önem verirler.
• Çok iyi bir danışmandırlar.
• Altın ve mücevher satın almaya meraklıdırlar.
• Diğer kadınların gözünde bir kraliçe gibi parlamak isterler.
• Çok hassastırlar.
• Çok zevklidirler.
• Şık giyinirler.
• Şefkatli bir annedirler.

Hera, güç hanımı ve kadınların koruyucusudur. Yunan mitolojisinde Zeus’un eşi ve gökyüzünün kraliçesidir. Hera sağduyulu ve politiktir; Zeus’un çapkınlıkları nedeniyle diğer kadınların eşine olan ilgisini sürekli gözetler.

Hera karakteri evliliğe ve eş olmaya büyük eğilim duyar; kendini evlilik yoluyla tamamlanmış hisseder. Taliplerinden çok bahseder.

Hera, Erkeğin Maddi Desteğini Bekler

Hera karakteri geleneklere çok önem verir ve başkalarının evlilik hayatında iyi bir danışmandır. Takı merakı vardır; eğitimi genellikle uygun bir eş bulmak ve sosyal ortamda bulunmak içindir, evlenince eğitimin önemi azalabilir. Ev işlerinde ve dekorasyonda çok zevklidir. Eşinin diğer kadınlarla olan ilişkisini kontrol eder.

Zeus arketipi Hera karakteri için uygun değildir

Erkekler için en iyi evlilik modeli gibi görünse de, Hera kadını Zeus’un ihanet gölgesini taşıdığı için eşini sürekli kontrol etmeye çalışır. Bu yanlış bakış açısı nedeniyle hayatlarında acı tecrübeler yaşayabilirler. Zeus arketipi Hera’ya uygun değildir çünkü Zeus otoriterdir, birçok kadını kendine çekebilir ve duygularını ifade etmekte zayıftır. Hera ise eşinden daha fazla ilgi bekler.

Hera karakteri, evliliğini başarılı ve eşini aşık göstermek istediği için, Zeus gizlice başkasıyla evlenmiş olsa bile boşanmayı asla düşünmez. Evin ışığını her zaman açık tutar ama zamanla depresifleşebilir. Yaşlılıkta ise tüm enerjisini ailesine verdiği için karşılığında büyük bir ilgi bekler; bulamazsa şikayetçi ve sitemkar olabilir.

Zeus Erkekleri ve Hera Kadınları Arasındaki Fark

Zeus erkekleri başkalarının gizli yeteneklerini keşfetme konusunda yüksek yeteneğe sahiptir. İflas etseler bile dış görünüşlerini bozmazlar. Çalışma ortamlarına hakimdirler ve rekabetçidirler.

Zeus Erkekleri ve Hera Kadınların Cinsel İlişkisı

Zeus cinsellikte çok tutkuluyken, Hera için bu sadece evlilikteki rollerinden biridir; bazen yıllarca cinsel haz almadan bu ilişkiyi sürdürebilir.

Hera Anneleri

Hera Anneleri , kızlarının erken evlenmesini isterler. Hera kadınları genellikle yakın kadın arkadaşlara sahip değildir; bir ihanet durumunda eşini değil, diğer kadını suçlu görürler.

Athena Arketipi

Athena; hikmet, savaş, el sanatları tanrıçası ve Atina şehrinin koruyucusudur. Savaşçılara rehberlik eden bir savaşçı tanrıça olarak da tapınılırdı.

• Savaşçı
• Sanatçı
• Koruyucu

Athena, bir kadının savaşçı yönünü temsil eden arketiplerden biridir. Miğferiyle gürültülü ve coşkuludur. Athena modeli; Hera, Afrodit ve Hestia’nın görülmeyen kısımlarını kapsar. Bu arketip sayesinde “ruhun karanlık gecesinden” geçebiliriz.

Savaşçılık ruhu, kadına kahramanlık yolculuğuna çıkma cesareti verir. Athena, dişil bilgeliği ve mantığı temsil eder; planlama ile kendine yasaklanan toprakları fetheder. Barışçıldır ve Zeus’un dengidir. Olympos’un bu tanrıçası aynı zamanda şiir, müzik ve edebiyat tanrıçasıdır. Ahlaki değerleri korumak için savaşır; kan dökücü savaş tanrısı Ares’ten çok farklıdır.

Athena arketipi evrenin doğru yasalarıyla çok uyumludur; kılıcı adalet ve barış içindir. Güzellikten ziyade vakara önem verir.

Athena arketipi erkeklerle cinsel ilişkiden kaçınır ve Persephone’nin aksine geleceğini planlar. Detaycı, düzenli ve stratejiktirler. Çoğu iş kadını Athena arketipine sahiptir çünkü erkeklerin dünyasında hırsla ve başarıyla yer alırlar. Bu özellikleri nedeniyle erkeklerin duygusal boyutunu gözden kaçırabilirler ve duygusal ilişkilerde sorun yaşayabilirler. Sadece kahraman, güçlü ve zeki erkeklerle muhatap olurlar; erkeğin parasından ziyade sosyal statüsüne değer verirler.

Athenalar çok iyi danışmandırlar ve diğer kadınlara kendi hayalleri için savaşma gücü bulmaları konusunda rehberlik edebilirler. Duygusal ilişkilerde çok mantıklıdırlar ve samimiyet kademeli olarak gelişir. Beyaz atlı prensi beklemezler, hedefleri için savaşırlar. Eğer Athena genç yaşta evlenir veya bilimden uzak kalırsa şiddetli depresyona girebilir.